Arbeiten, bearbeiten, verarbeiten, erarbeiten, ausarbeiten i überarbeiten: dlaczego niemieckie „pracować”, „opracować”, „przetwarzać” i „przerabiać” nie znaczą tego samego?

Sześć niemieckich czasowników z jednym rdzeniem. Jak odróżnić wykonywanie pracy od opracowywania dokumentów, przetwarzania danych, wypracowywania rozwiązań, dopracowywania planów i poprawiania istniejących wersji?

Autor: Tymur Levitin | Levitin Language School

1. „Opracowałem dokument”. Czy to znaczy, że zadanie zostało wykonane?

Wyobraźmy sobie pracownika, który otrzymuje od przełożonego dokument wymagający przygotowania przed spotkaniem z klientem.

Po kilku godzinach informuje:

„Opracowałem dokument”.

Czy dokument jest gotowy?

Niekoniecznie.

Pracownik mógł przeczytać jego treść, poprawić błędy, przeanalizować informacje, uzupełnić brakujące dane albo przygotować nową wersję.

W języku polskim czasownik opracować może obejmować kilka rodzajów pracy intelektualnej.

W języku niemieckim wybór czasownika pozwala często dokładniej pokazać, na czym polegało działanie.

Porównajmy:

Ich habe an dem Dokument gearbeitet.

Pracowałem nad dokumentem.

Ich habe das Dokument bearbeitet.

Opracowałem lub edytowałem dokument.

Ich habe die Informationen verarbeitet.

Przetworzyłem informacje.

Ich habe einen Vorschlag erarbeitet.

Wypracowałem propozycję.

Ich habe den Plan ausgearbeitet.

Szczegółowo opracowałem plan.

Ich habe den Entwurf überarbeitet.

Przeredagowałem lub poprawiłem istniejący projekt.

Wszystkie sześć czasowników zawiera rdzeń arbeiten.

Nie opisują jednak tej samej czynności.

Różnica dotyczy tego, co jest przedmiotem pracy, jaki rodzaj działania wykonujemy i co rzeczywiście powstaje w rezultacie.

2. Arbeiten: wykonywanie pracy nie jest równoznaczne z jej zakończeniem

Podstawowy czasownik arbeiten oznacza pracować.

Ich arbeite heute.

Dzisiaj pracuję.

Sie arbeitet als Lehrerin.

Ona pracuje jako nauczycielka.

Er arbeitet in einer Werkstatt.

On pracuje w warsztacie.

Możemy również powiedzieć:

Ich arbeite an einem Bericht.

Pracuję nad raportem.

Wir arbeiten an einer Lösung.

Pracujemy nad rozwiązaniem.

Sie arbeitet an ihrer Aussprache.

Ona pracuje nad swoją wymową.

W tych przykładach występuje konstrukcja:

an etwas arbeiten — pracować nad czymś

z celownikiem, czyli Dativ.

Pracowałem, ale nie skończyłem

Ich habe fünf Stunden daran gearbeitet.

Pracowałem nad tym przez pięć godzin.

Z tego zdania dowiadujemy się, ile czasu poświęcono na pracę.

Nie dowiadujemy się natomiast, czy zadanie zostało ukończone.

Ich habe daran gearbeitet, aber ich bin noch nicht fertig.

Pracowałem nad tym, ale jeszcze nie skończyłem.

To zdanie jest całkowicie logiczne.

Praca oznacza aktywność.

Ukończenie zadania oznacza osiągnięcie określonego stanu.

Nie należy mylić tych dwóch informacji.

3. Bearbeiten: opracować, edytować, rozpatrywać czy obrabiać?

Czasownik bearbeiten kieruje uwagę na przedmiot, nad którym wykonuje się pracę.

einen Text bearbeiten

Edytować lub opracowywać tekst.

einen Antrag bearbeiten

Rozpatrywać wniosek.

eine Aufgabe bearbeiten

Pracować nad zadaniem lub wykonywać ćwiczenie.

ein Foto bearbeiten

Edytować zdjęcie.

ein Werkstück bearbeiten

Obrabiać element lub półfabrykat.

eine Kundenanfrage bearbeiten

Obsługiwać lub rozpatrywać zapytanie klienta.

W języku polskim nie zastosujemy jednego czasownika do wszystkich tych sytuacji.

Możemy obrabiać metal, edytować zdjęcie, rozpatrywać wniosek i rozwiązywać zadanie.

Niemiecki czasownik bearbeiten obejmuje różne działania, których wspólną cechą jest praca wykonywana na określonym przedmiocie.

Bearbeiten a arbeiten an

Porównajmy:

Ich arbeite an dem Text.

Pracuję nad tekstem.

Ich bearbeite den Text.

Opracowuję lub edytuję tekst.

Pierwsze zdanie opisuje działalność.

Drugie przedstawia tekst jako bezpośredni przedmiot działania.

Zmienia się również gramatyka.

Arbeiten an wymaga tutaj celownika.

Bearbeiten łączy się z dopełnieniem w bierniku, czyli Akkusativ.

4. Bearbeitet nie znaczy genehmigt

Wyobraźmy sobie osobę, która złożyła wniosek do niemieckiego urzędu.

Otrzymuje informację:

Ihr Antrag wird bearbeitet.

Pański lub Pani wniosek jest rozpatrywany.

Czy oznacza to, że został zaakceptowany?

Nie.

Der Antrag wurde bearbeitet.

Wniosek został rozpatrzony.

Der Antrag wurde genehmigt.

Wniosek został zatwierdzony.

Der Antrag wurde abgelehnt.

Wniosek został odrzucony.

Rozpatrzenie wniosku nie jest tym samym co jego zatwierdzenie.

Podobnie opracowanie dokumentu nie oznacza automatycznie, że dokument został podpisany, zaakceptowany lub opublikowany.

To ważna różnica w komunikacji urzędowej, biznesowej i zawodowej.

Wykonanie określonych czynności nie musi oznaczać osiągnięcia oczekiwanego rezultatu.

5. Verarbeiten: przetwarzać materiał, dane i doświadczenia

Niemieckie verarbeiten często odpowiada polskiemu przetwarzać.

Ale nie zawsze.

Przemysł

Die Fabrik verarbeitet Holz.

Fabryka przetwarza drewno.

Das Unternehmen verarbeitet Metall.

Przedsiębiorstwo przetwarza metal.

Informatyka

Das System verarbeitet Daten.

System przetwarza dane.

Praca z informacją

Sie verarbeitet neue Informationen.

Ona przetwarza nowe informacje.

W zależności od sytuacji może chodzić o analizowanie, przyswajanie lub porządkowanie informacji.

Doświadczenia emocjonalne

Er versucht, das Erlebnis zu verarbeiten.

On próbuje przepracować lub przetworzyć to doświadczenie emocjonalnie.

Można też naturalniej powiedzieć po polsku, zależnie od kontekstu:

„Próbuje poradzić sobie z tym, co przeżył”.

Nie chodzi tu o przemysłowe przetwarzanie.

Człowiek próbuje psychicznie uporać się z doświadczeniem.

Wspólny mechanizm

W każdym przypadku istnieje coś, co podlega określonemu procesowi.

Może to być surowiec, informacja, zbiór danych albo doświadczenie.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie te procesy są identyczne.

Ten sam niemiecki czasownik może opisywać różne mechanizmy w zależności od kontekstu.

6. Bearbeiten czy verarbeiten? Przykład z danymi

Pracownica otwiera arkusz kalkulacyjny.

Poprawia nazwiska.

Uzupełnia brakujące informacje.

Zmienia formatowanie.

Sie bearbeitet die Tabelle.

Edytuje arkusz.

Następnie program odczytuje dane, wykonuje obliczenia i generuje raport.

Das Programm verarbeitet die Daten.

Program przetwarza dane.

W pierwszym przypadku na pierwszy plan wysuwa się edycja określonego obiektu.

W drugim — przetwarzanie danych jako informacji wejściowych.

Nie jest to jednak podział na czynności wykonywane przez człowieka i komputer.

Człowiek również może Daten verarbeiten.

Program również może Dateien bearbeiten.

Znaczenie zależy od rodzaju wykonywanej operacji.

Dane osobowe

W kontekście ochrony danych niemieckie wyrażenie:

personenbezogene Daten verarbeiten

odpowiada polskiemu:

przetwarzać dane osobowe.

Jest to utrwalona terminologia prawna.

W dokumentach dotyczących ochrony danych należy uwzględniać znaczenie prawne tego wyrażenia, a nie zastępować go dowolnym sformułowaniem „pracować z danymi”.

7. Erarbeiten: wypracować rezultat

Zespół otrzymuje problem, dla którego nie ma jeszcze gotowego rozwiązania.

Pracownicy analizują sytuację, sprawdzają możliwości, prowadzą dyskusje i przygotowują propozycję.

Das Team erarbeitet eine Lösung.

Zespół wypracowuje rozwiązanie.

Czasownik erarbeiten podkreśla często, że rezultat powstaje dzięki wysiłkowi, pracy lub analizie.

Typowe połączenia:

eine Lösung erarbeiten — wypracować rozwiązanie.

ein Konzept erarbeiten — opracować koncepcję.

einen Vorschlag erarbeiten — wypracować propozycję.

eine Strategie erarbeiten — wypracować strategię.

sich Kenntnisse erarbeiten — zdobyć wiedzę własną pracą.

Znaleźć czy wypracować?

Wir haben eine Lösung gefunden.

Znaleźliśmy rozwiązanie.

Wir haben eine Lösung erarbeitet.

Wypracowaliśmy rozwiązanie.

Pierwsze zdanie informuje o znalezieniu rozwiązania.

Drugie zwraca uwagę na pracę, dzięki której rozwiązanie powstało.

Można znaleźć rozwiązanie przypadkiem.

Można również dojść do niego poprzez długotrwałą analizę.

Rezultat może być podobny, ale sposób jego osiągnięcia jest przedstawiony inaczej.

8. Erarbeiten i polskie wypracować

Polskie wypracować wydaje się bardzo bliskie niemieckiemu erarbeiten.

W wielu kontekstach rzeczywiście jest dobrym odpowiednikiem.

eine gemeinsame Position erarbeiten

Wypracować wspólne stanowisko.

eine Lösung erarbeiten

Wypracować rozwiązanie.

einen Vorschlag erarbeiten

Wypracować propozycję.

Jednak nie oznacza to, że każde polskie wypracować można automatycznie przetłumaczyć jako erarbeiten.

Na przykład:

„Wypracować nadgodziny” nie jest typowym użyciem erarbeiten w znaczeniu opracowania rezultatu.

A „wypracować sobie opinię” może wymagać innego niemieckiego sformułowania, zależnie od sensu.

Podobieństwo słowotwórcze jest pomocne.

Nie zastępuje jednak analizy znaczenia.

9. Ausarbeiten: szczegółowo opracować pomysł

Firma planuje nowy program szkoleniowy.

Ogólna koncepcja już istnieje.

Trzeba jednak ustalić szczegóły.

Jakie tematy zostaną uwzględnione?

W jakiej kolejności?

Jakie materiały będą potrzebne?

Jakie przykłady i ćwiczenia zostaną wykorzystane?

Kierownik mówi:

Bitte arbeiten Sie das Konzept aus.

Proszę szczegółowo opracować koncepcję.

Czasownik ausarbeiten często oznacza rozwinięcie i dopracowanie treści.

einen Plan ausarbeiten

Szczegółowo opracować plan.

ein Konzept ausarbeiten

Rozwinąć koncepcję.

eine Strategie ausarbeiten

Szczegółowo opracować strategię.

die Einzelheiten ausarbeiten

Dopracować szczegóły.

Erarbeiten a ausarbeiten

Wir erarbeiten ein Konzept.

Wypracowujemy koncepcję.

Wir arbeiten das Konzept aus.

Szczegółowo opracowujemy koncepcję.

Erarbeiten częściej podkreśla powstawanie rezultatu poprzez pracę.

Ausarbeiten częściej podkreśla szczegółowe rozwinięcie jego treści.

Nie należy jednak tworzyć sztywnej reguły, że najpierw zawsze trzeba coś erarbeiten, a następnie ausarbeiten.

Oba czasowniki mogą występować w podobnych kontekstach.

Wybór zależy od tego, jaki aspekt pracy chcemy podkreślić.

10. Überarbeiten: poprawić, przeredagować, przepracować istniejącą wersję

Tekst został już napisany.

Redaktor zauważa, że argumentacja jest niejasna, część przykładów wymaga zmiany, a zakończenie powinno zostać skrócone.

Der Text muss überarbeitet werden.

Tekst wymaga przeredagowania.

Czasownik überarbeiten oznacza tutaj ponowną pracę nad istniejącą wersją.

einen Bericht überarbeiten — poprawić raport.

einen Entwurf überarbeiten — przeredagować projekt.

eine Präsentation überarbeiten — poprawić prezentację.

eine Strategie überarbeiten — zrewidować strategię.

eine Regelung überarbeiten — zmienić lub zrewidować istniejące uregulowanie.

Czy poprawianie oznacza, że poprzednia wersja była błędna?

Nie.

Dobra strategia może wymagać aktualizacji.

Poprawny tekst może zostać dostosowany do innej grupy odbiorców.

Program nauczania może zostać zmieniony ze względu na nowe potrzeby.

Die Strategie wurde überarbeitet.

Strategia została zrewidowana.

Nie wynika z tego automatycznie, że poprzednia strategia była zła.

Wiemy tylko, że istniejąca wersja została ponownie przeanalizowana i zmieniona.

11. Bearbeiten a überarbeiten: edycja i rewizja

Porównajmy:

Ich bearbeite den Text.

Edytuję tekst.

Ich überarbeite den Text.

Przeredagowuję tekst.

Pierwsze zdanie jest szersze.

Drugie wyraźniej wskazuje na ponowną pracę nad istniejącą wersją.

Jednak zakres zmian nie jest z góry określony.

Przeredagowanie może obejmować kilka zdań.

Może również oznaczać gruntowną przebudowę całego dokumentu.

Dlatego w zleceniu zawodowym warto sprecyzować, jaki rezultat jest oczekiwany.

Samo überarbeiten nie określa liczby zmian ani czasu potrzebnego do ich wykonania.

12. Sich überarbeiten: kiedy przedmiotem nie jest dokument, lecz człowiek

Niemieckie überarbeiten ma również konstrukcję zwrotną:

sich überarbeiten.

Er hat sich überarbeitet.

Przepracował się.

Sie hat sich völlig überarbeitet.

Całkowicie się przepracowała.

Porównajmy:

Er hat den Bericht überarbeitet.

Przeredagował raport.

Er hat sich überarbeitet.

Przepracował się.

Ten sam bezokolicznik uczestniczy w dwóch różnych sytuacjach.

W pierwszej chodzi o zmianę dokumentu.

W drugiej o przeciążenie człowieka nadmierną pracą.

Polskie „przerobić” i „przepracować” również mają wiele znaczeń.

Ale nie tworzą automatycznych odpowiedników niemieckich czasowników.

Na przykład:

Rohstoffe verarbeiten — przetwarzać surowce.

einen Text überarbeiten — przeredagować tekst.

sich überarbeiten — przepracować się.

To trzy różne sytuacje.

13. Polskie przerobić: szczególnie niebezpieczny odpowiednik

W języku polskim możemy powiedzieć:

„Przerobić materiał”.

„Przerobić dokument”.

„Przerobić ubranie”.

„Przerobić zadania z podręcznika”.

„Przerobić surowce”.

Jedno słowo obejmuje wiele różnych czynności.

Po niemiecku możemy potrzebować innych czasowników.

den Lernstoff durcharbeiten

Przerobić materiał do nauki.

einen Text überarbeiten

Przeredagować tekst.

Kleidung ändern

Przerobić ubranie.

Aufgaben bearbeiten

Przerobić lub wykonać zadania.

Rohstoffe verarbeiten

Przetworzyć surowce.

Nie wszystkie te czasowniki należą do omawianej szóstki.

To ważna obserwacja.

Dobry przekład nie polega na zachowaniu podobnego rdzenia lub przedrostka. Polega na rozpoznaniu rzeczywistego działania.

14. Gramatyka: dlaczego ausarbeiten zachowuje się inaczej?

Spójrzmy na formy:

Ausarbeiten jest czasownikiem rozdzielnie złożonym.

Ich arbeite den Plan aus.

Szczegółowo opracowuję plan.

Ich habe den Plan ausgearbeitet.

Szczegółowo opracowałem plan.

Przedrostek aus- oddziela się w typowym zdaniu głównym.

W Partizip II pojawia się ge- między przedrostkiem a rdzeniem.

Natomiast w omawianych znaczeniach:

bearbeiten, verarbeiten, erarbeiten, überarbeiten

mają przedrostki nierozdzielne.

Dlatego:

Ich bearbeite den Text.

Ich verarbeite die Daten.

Ich erarbeite eine Lösung.

Ich überarbeite den Entwurf.

W Perfekt:

bearbeitet, verarbeitet, erarbeitet, überarbeitet.

Nie dodajemy tutaj osobnego ge-.

Znaczenie i składnia

Ich arbeite an dem Bericht.

Pracuję nad raportem.

Ich bearbeite den Bericht.

Opracowuję raport.

Ich arbeite den Bericht aus.

Szczegółowo opracowuję raport.

Ich überarbeite den Bericht.

Przeredagowuję raport.

Zmienia się nie tylko znaczenie.

Zmienia się także budowa zdania.

Dlatego nauka niemieckich przedrostków powinna obejmować zarówno semantykę, jak i gramatykę.

15. Jeden projekt i sześć rodzajów pracy

Wyobraźmy sobie szkołę językową przygotowującą nowy kurs.

Praca nad projektem

Wir arbeiten an einem neuen Kurs.

Pracujemy nad nowym kursem.

Edycja istniejących materiałów

Wir bearbeiten die vorhandenen Unterrichtsmaterialien.

Opracowujemy istniejące materiały dydaktyczne.

Przetwarzanie informacji zwrotnej

Wir verarbeiten die Rückmeldungen der Lernenden.

Przetwarzamy informacje zwrotne od uczniów.

Wypracowanie koncepcji

Wir erarbeiten ein neues Unterrichtskonzept.

Wypracowujemy nową koncepcję nauczania.

Szczegółowe opracowanie programu

Wir arbeiten den Kursplan aus.

Szczegółowo opracowujemy plan kursu.

Rewizja pierwszej wersji

Wir überarbeiten den ersten Entwurf.

Poprawiamy pierwszą wersję.

Wszystkie działania należą do jednego projektu.

Ale nie są tym samym.

Nie wystarczy więc powiedzieć, że zespół „pracował”.

Aby zrozumieć postęp projektu, trzeba wiedzieć, co dokładnie wykonano.

16. Produkcja: obrabiać element czy przetwarzać surowiec?

Przedsiębiorstwo otrzymuje drewno, z którego produkuje gotowe wyroby.

Der Betrieb verarbeitet Holz.

Zakład przetwarza drewno.

Pracownik bierze konkretny element i obrabia jego powierzchnię.

Der Mitarbeiter bearbeitet das Werkstück.

Pracownik obrabia element.

Inżynierowie przygotowują nową koncepcję produkcji.

Die Ingenieure erarbeiten ein neues Fertigungskonzept.

Inżynierowie opracowują nową koncepcję produkcji.

Następnie zespół określa szczegóły planu.

Das Team arbeitet den Fertigungsplan aus.

Zespół szczegółowo opracowuje plan produkcji.

Po testach plan wymaga zmian.

Der Plan wird überarbeitet.

Plan zostaje poprawiony.

Jeden zakład może wykonywać wszystkie te czynności.

Jednak materiał, konkretny przedmiot, koncepcja i plan nie są tym samym obiektem.

Właśnie dlatego niemiecki wybór czasownika jest istotny.

17. Edukacja: wykonywanie ćwiczeń a samodzielne zdobywanie wiedzy

Nauczyciel daje uczniom zestaw ćwiczeń.

Die Schüler bearbeiten die Aufgaben.

Uczniowie wykonują zadania.

Mogą poprawnie uzupełnić zdania według wzoru.

Ale czy potrafią samodzielnie zastosować regułę w nowej sytuacji?

To osobne pytanie.

Teraz nauczyciel mówi:

Erarbeiten Sie sich die Regel anhand der Beispiele.

Samodzielnie wyprowadźcie regułę na podstawie przykładów.

Następnie:

Arbeiten Sie Ihre Erklärung genauer aus.

Rozwińcie swoje wyjaśnienie bardziej szczegółowo.

A później:

Überarbeiten Sie Ihre Antwort.

Poprawcie swoją odpowiedź.

Mamy cztery różne działania:

Wykonanie ćwiczenia.

Samodzielne dojście do reguły.

Rozwinięcie wyjaśnienia.

Poprawienie wcześniejszej odpowiedzi.

Ukończone ćwiczenie nie jest dowodem pełnego zrozumienia

Ich habe alle Aufgaben bearbeitet.

Wykonałem wszystkie zadania.

Ich habe die Regel verstanden.

Zrozumiałem regułę.

Ich kann die Regel selbstständig anwenden.

Potrafię samodzielnie stosować regułę.

Każde zdanie zawiera inną informację.

Poprawne wykonanie zadania nie zawsze dowodzi, że uczeń rozumie mechanizm.

Deklarowane zrozumienie również warto sprawdzić poprzez samodzielne zastosowanie wiedzy.

18. Praca zawodowa: „Pracowałem nad tym” nie odpowiada na pytanie „Czy gotowe?”

Przełożony pyta:

Ist der Bericht fertig?

Czy raport jest gotowy?

Pracownik odpowiada:

Ich habe daran gearbeitet.

Pracowałem nad nim.

Odpowiedź może być prawdziwa.

Ale pytanie dotyczyło zakończenia pracy.

Porównajmy:

Ich habe den Bericht bearbeitet.

Opracowałem raport.

Ich habe die Informationen verarbeitet.

Przetworzyłem informacje.

Ich habe einen Vorschlag erarbeitet.

Wypracowałem propozycję.

Ich habe den Bericht ausgearbeitet.

Szczegółowo opracowałem raport.

Ich habe den Bericht überarbeitet.

Przeredagowałem raport.

Der Bericht ist fertig.

Raport jest gotowy.

Der Bericht wurde freigegeben.

Raport został zatwierdzony do wykorzystania.

Der Bericht wurde veröffentlicht.

Raport został opublikowany.

Każde zdanie opisuje inny fakt.

Raport może być gotowy, ale jeszcze niezatwierdzony.

Może być zatwierdzony, ale jeszcze nieopublikowany.

A sama publikacja nie gwarantuje, że raport osiągnie zamierzony cel.

Działanie, zakończenie, zatwierdzenie i efekt to różne poziomy rzeczywistości.

19. Zrozumienie polecenia nie oznacza uzgodnienia warunków

Podobne nieporozumienia pojawiają się w komunikacji zespołowej.

Kierownik wysyła instrukcję.

Pracownik odpowiada:

Verstanden.

Zrozumiałem.

Później okazuje się, że strony inaczej rozumiały termin wykonania.

Warto więc odróżniać:

Otrzymanie wiadomości.

Zrozumienie jej treści.

Uzgodnienie warunków.

Rozpoczęcie pracy.

Wykonanie zadania.

Potwierdzenie rezultatu.

Po niemiecku:

Ich habe die Anweisung verstanden.

Zrozumiałem instrukcję.

Wir haben die Vorgehensweise vereinbart.

Uzgodniliśmy sposób postępowania.

Ich habe die Aufgabe bearbeitet.

Pracowałem nad zadaniem.

Ich habe die Aufgabe erledigt.

Wykonałem zadanie.

Te zdania nie są wymienne.

Zrozumienie nie oznacza automatycznie uzgodnienia.

Uzgodnienie nie oznacza wykonania.

A samo wykonanie czynności nie zawsze oznacza osiągnięcie oczekiwanego celu.

20. Tłumaczenie i redakcja: jak określić zakres usługi?

Klient przesyła dokument i mówi:

„Trzeba opracować ten tekst”.

Ale czego dokładnie oczekuje?

Korekty językowej?

Redakcji stylistycznej?

Zmiany struktury?

Przygotowania nowej wersji?

Przetłumaczenia dokumentu?

Stworzenia zupełnie nowego tekstu?

W języku niemieckim można rozróżnić:

einen Text bearbeiten — edytować lub opracowywać tekst.

einen Text überarbeiten — przeredagować istniejący tekst.

einen neuen Entwurf erarbeiten — wypracować nowy projekt tekstu.

ein Konzept ausarbeiten — szczegółowo opracować koncepcję.

Informationen aus mehreren Quellen verarbeiten — przetwarzać informacje z wielu źródeł.

einen Text übersetzen — tłumaczyć tekst.

Tłumaczenie nie jest automatycznie tym samym co redakcja.

Korekta nie musi obejmować pełnej przebudowy tekstu.

A opracowanie nowego materiału nie jest identyczne z poprawieniem istniejącego.

Dlatego precyzyjne określenie usługi ma znaczenie zarówno językowe, jak i organizacyjne.

21. Tabela: sześć czasowników i ich główne różnice

Tabela pokazuje dominujące znaczenia, a nie sztywne odpowiedniki słownikowe.

W rzeczywistych kontekstach zakresy znaczeniowe mogą się pokrywać.

Dlatego nie wystarczy nauczyć się jednego polskiego tłumaczenia każdego czasownika.

22. Ćwiczenia: wybierz czasownik na podstawie sytuacji

Sytuacja 1. Osoba pracuje jako lekarka

Sie arbeitet als Ärztin.

Sytuacja 2. Urzędnik rozpatruje wniosek

Er bearbeitet einen Antrag.

Sytuacja 3. Program przetwarza dużą ilość danych

Das Programm verarbeitet große Datenmengen.

Sytuacja 4. Zespół wypracowuje rozwiązanie

Das Team erarbeitet eine Lösung.

Sytuacja 5. Architektka szczegółowo opracowuje plan

Die Architektin arbeitet den Plan aus.

Sytuacja 6. Redaktor poprawia istniejący rękopis

Der Redakteur überarbeitet das Manuskript.

Sytuacja 7. Uczeń pracuje nad zadaniem, ale nie znajduje rozwiązania

Der Schüler bearbeitet die Aufgabe, findet aber keine Lösung.

Sytuacja 8. Osoba samodzielnie zdobyła podstawową wiedzę

Sie hat sich die Grundlagen selbst erarbeitet.

Sytuacja 9. Firma przetwarza nowe informacje i zmienia strategię

Das Unternehmen verarbeitet neue Informationen und überarbeitet seine Strategie.

Sytuacja 10. Pracownik przepracował się

Der Mitarbeiter hat sich überarbeitet.

Sytuacja 11. Plan został szczegółowo opracowany, ale jeszcze niezatwierdzony

Der Plan wurde ausgearbeitet, aber noch nicht genehmigt.

Sytuacja 12. Ktoś długo pracował, ale nie skończył

Ich habe lange daran gearbeitet, bin aber noch nicht fertig.

W każdym przykładzie najważniejsze jest ustalenie rzeczywistego działania.

Nie wybieramy czasownika na podstawie podobieństwa przedrostków.

23. Jak te czasowniki łączą się z innymi niemieckimi rozróżnieniami?

Sześć czasowników należy do szerszego systemu pojęć związanych z pracą.

W artykule Arbeit, Werk, Tätigkeit, Beschäftigung, Job i Beruf wyjaśniamy różnice między pracą, działalnością, zatrudnieniem i zawodem.

Tekst Arbeiten, wirken, bewirken i mitwirken pokazuje, dlaczego wykonywanie pracy nie jest tym samym co wywoływanie skutku.

W analizie Arbeitsplatz, Arbeitsstelle, Arbeitsort i Arbeitsstätte rozróżniamy stanowisko, miejsce wykonywania pracy i przestrzeń pracy.

Natomiast artykuł Aufgabe, Handlung, Vorgang, Prozess, Verfahren i Operation dotyczy zadań, działań, procesów, procedur i operacji.

Obecna grupa wprowadza kolejne pytanie:

Co dzieje się z przedmiotem pracy i jaki rezultat powstaje?

Można pracować nad problemem.

Można opracowywać dokument.

Można przetwarzać informacje.

Można wypracować rozwiązanie.

Można szczegółowo rozwinąć plan.

Można poprawić istniejącą wersję.

Są to działania powiązane, ale nieidentyczne.

24. Niemiecki do pracy, nauki i życia codziennego

Znajomość niemieckiego czasownika arbeiten jest dopiero początkiem.

W praktycznej komunikacji trzeba umieć powiedzieć, co dokładnie zostało wykonane, jaki był przedmiot pracy i czy osiągnięto zamierzony rezultat.

Ma to znaczenie w pracy zawodowej, edukacji, komunikacji z urzędami, dokumentacji technicznej i codziennym życiu.

Levitin Language School prowadzi indywidualne lekcje niemieckiego online dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

Nauka może obejmować komunikację codzienną, gramatykę, słownictwo zawodowe oraz przygotowanie do nauki, pracy i życia w środowisku niemieckojęzycznym.

Dla odbiorców międzynarodowych dostępny jest także projekt Language Learnings — German.

Więcej o komunikacji zawodowej: German for Work.

Profesjonalne usługi językowe

Różnice między opracowywaniem, redakcją, przetwarzaniem informacji i poprawianiem istniejącego tekstu mają również znaczenie przy zamawianiu usług językowych.

Szkoła oferuje także tłumaczenia, redakcję, korektę, copywriting i adaptację językową.

Szczegóły: Professional Language Services.

Cele nauki, poziom, harmonogram, nauczyciel i koszty są uzgadniane wcześniej w korespondencji.

Podsumowanie: wspólny rdzeń nie oznacza tego samego działania

Arbeiten opisuje wykonywanie pracy.

Bearbeiten skupia się na przedmiocie, nad którym wykonywana jest praca.

Verarbeiten oznacza przetwarzanie materiału, danych, informacji lub doświadczeń.

Erarbeiten podkreśla rezultat osiągnięty dzięki wysiłkowi.

Ausarbeiten wskazuje na szczegółowe rozwinięcie treści.

Überarbeiten opisuje poprawianie lub zmianę istniejącej wersji, a w konstrukcji sich überarbeiten — przepracowanie się.

Wszystkie te czasowniki mogą występować w ramach jednego projektu.

Ale nie odpowiadają na to samo pytanie.

Pracować nad problemem nie znaczy go rozwiązać. Przetworzyć informacje nie znaczy wypracować decyzję. Opracować plan nie znaczy go zatwierdzić. A poprawić dokument nie znaczy zakończyć cały projekt.

Dlatego niemieckie czasowniki z przedrostkami warto poznawać przez konkretne sytuacje, przedmioty działań i rzeczywiste rezultaty.

Wtedy język przestaje być zbiorem mechanicznych odpowiedników.

Staje się narzędziem precyzyjnego opisywania rzeczywistości.

O autorze

Tymur Levitin jest założycielem i dyrektorem Levitin Language School. Ma ponad 22 lata doświadczenia w nauczaniu języka angielskiego i niemieckiego.

Szkoła prowadzi indywidualne zajęcia online dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

Kontakt: Telegram @START_SCHOOL_TYMUR_LEVITIN

© Tymur Levitin · Levitin Language School